Bizimle iletişime geçin

BODRUM HABERLERİ

KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ…

Yayınlanan

açık

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… bilinmeyen yonleriyle bodrum kalesi mehmet cilsal1
  • bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet tosun banner 2
  • bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… Hakan Durna SM Con 05

Bodrum adı, Evliya Çelebi’nin bahsettiği rivayetten dolayı günümüze kadar gelmiştiryaklaşımı doğruysa; Tarihçi Murat Bardakçı’nın günümüz Bodrum’u için yaptığı “adını zaten kafir kalesinden almış; hileci, kazıkçı olmaları tarihten geliyor” mealindeki eleştirisi yerinde midir?

17’nci yüzyılda yaşamış olan Evliya Çelebi’nin “Kale,  inşa izni alındıktan sonra hile yoluyla yapıldığı için ona Bodurum derler” şeklinde aktardığı rivayet ne kadar doğrudur?

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet cilsal bodrum kalesi 1Resim:Luigi Mayer(1803)

Evliya Çelebi Seyahatnamesi aslında dikkatli okunmazsa, Bodrumu betimlediği satırlar çelişkili gibi durabilir. Aşağıdaki alıntıda da görüleceği gibi Bodrum Kalesi’nden sık sık Bodrine’ diye bahsetmesi günümüz algısıyla kafa karışıklığına yol açabilir.

Evsâf-ı kal‘a-i Bodurum  

Bu Bodrine kral yedi kralın imdâdı ile binâ etmişdir. Menteşe hâkinde Karaova kazâsı nâhiyesidir. Nâ‘ib hükmeder. Kethudâyeri ve serdârı yokdur…

Ve bu Bodrine kalasını binâ eden Bodrine kralın lâşe-i murdârı bir beyâz mermerden mezkûr Bodurum mahzenlerinin limana nâzır köşesinde bir beyâz mermer üzre sûretdir. Ammâ başını bade’l-feth asâkir-i islâm kırmışlar.  Ve bu Bodurum mahzenleri kapusundan içeri bir kat kapu dahi vardıır, şimâle nâzırdır….” (S-104)

https://www.academia.edu/13928910/Evliy%C3%A2_%C3%87elebi_Seyahatn%C3%A2mesi_-_9._Cilt

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet cilsal bodrum kalesi 2Yukardaki satırlarda da görüldüğü gibi 1670’li yıllarda Bodrum’a gelen ünlü Seyyah, Bodurum Kalası ve bölgesinin Menteşe Sancağı, Karaova Kazası’na bağlı Naib’li bir nahiye olduğunu yazıyor.1500’lü yıllarda Yarımada’nın henüz idari bir birim olmadığını yukarda belirtilmişti. (yandaki resim temsilidir)

Seyyah, Kale’yi yaptıran kişiden kral diye bahsediyor. Bu kişi, bugün biliyoruz ki o tarihteki(1404) Hospitaller-Rodos Şövalyeleri’nin başı(grand master) Philbert de Naillac’tır; Haçlı Şövalyeleri ise bir krallık değil, dil ve din esasına göre oluşturulmuş birliktir. Evliya Çelebi satırlarındaki bu kralın  adı Bodrine; mahzenler de Bodurum olarak geçer. Oysa Seyyah, ilerleyen yerlerde Bodurum ile Bodrine kelimelerini aynı manada, kale adı olarak kullanmaktadır. Bodrine Türkçe kelime değil; sesten türemiştir belli ki. Seyyah devam ediyor:

“El-hâsıl Anatolu’nun leb-i deryâlarında bu Bodurum kal’ası-misâl sedd-i ıskender yokdur.Cemî-i kâfiristânda Bodrine ve Rodos kal’ası meşhûrdur. Hafizakallâh…           

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet cilsal bodrum kalesi 3Yukardaki satırlar birbiriyle çelişkili midir, tesadüf müdür; yoksa bunun başka bir sebebi var mıdır, göreceğiz.

Bu durum akla şunu getiriyor; 9 ve 10’ncu bölümleri içeren orijinal cilt 18.yy’da kaybolmuş, sonra da eserin 3 ayrı tıpkı elyazması ortaya çıkmıştır. Üstelik, bu kopyalar bile fazlasıyla hasar görmüştür. Dolayısıyla, varsa çelişki gibi duran yazıların sebebi bu kopyalar olabilir.(Resim, by C.Thomas Newton-1856)

Yukardaki izahatlardan şu sonucu çıkarmak mümkün; Bodrum adını, bir bodurumluk diye izin alınan yere hileli biçimde mahzenlerden müteşekkül bir kale yapılması rivayetine dayandıran  yaklaşım mantıklı gözükmemektedir. Murat Bardakçı’nın alegorik makalesi bu gerçeği değiştirmez. Onun, “Böyle lahmacun fiyatı olur mu? İnsaf! Kalenizi kuran kafirler de hileciydi, kandırıkçıydı” mealindeki laflarına kızan Bodrumlular, 2014 senesinde “Kardashian poposu seyretmeyi bırakın, o bir Ermeni’dir” diyen ünlü tarihçimizin “siz Latin kökenlisiniz zaten” demediğine şükretmelidir belki de.  (Bkz. Facebook-Eski Bodrum)

2-Orijinal adı ‘Catellum Sanctum Petrum’ olan kaleye, Türkler, ta yapıldığı tarihten itibaren ‘Bodurum Kalası’ diyordu, yaklaşımı.

Bu yaklaşım Prof. Tuncer Baykara’ya aittir. Bodrum kelimesinin kökenine iner ve aslının Grekçe hipodrom dan geldiğini, bir yapının yol yüzeyinin aşağısında kalan kısmı anlamına geldiğini belirtir. Sonra da şöyle devam eder: “Anadolu’da bulunan hipodrom, tiyatro gibi  antik şehir harabelerine Türkler bodurum demektedir Bodurum sözcüğü genel bir ad olup muhtemelen hipodromdan türemiştir. Seferihisar yakınlarındaki Theos, İzmir Selçuk’taki Efesos, Isparta’da Ağlasun yakınlarındaki Sagalassos, Burdur’da şimdiki Gölhisar yakınlarındaki Kybira, Adana Ceyhan’da Hemite köyü yakınlarındaki Kastabala gibi yerlerde, harabe kalıntılara bodurum denmesi bunun kanıtıdır.https://drive.google.com/file/d/0B7liBn5XLsAfVzdoRVNpanhuX28/view

Bu tespitin, aslında dikkatli okunduğunda Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde de içrek olduğu görülecektir. Ayasuluk-Selçuk betimlemeleri bunu açıkça göstermektedir.

https://www.academia.edu/13928910/Evliy%C3A2_%C3%87elebi_Seyahatn%C3%A2mesi_-_9._Cilt

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet cilsal bodrum kalesi 4Şehr-i harâb-ı Bodurum

Evâ‘il-i a-sârda şehr-i azîm imiş kim eğer harâbistânını tahrîr eylesek harâb-âbâdın zikrinde fâ‘idesi ve beyânında â‘idesi yokdur. Ve gayri meşhûrun zikrinde me‘âl-i muhassılı olmayan nesnelerin medhi tatvîlinde melâlet vardır. Ve kesret-i kitâbet olmıya deyü bu Bodurine şehrin temâşâ edüp binâ-yı azîmleri sernigûn olup yatır… Zamân-ı evvelde Ayasuluk şehrile bu Bodurine şehri birbirlerine muttasıl imiş. Ammâ bu Bodurine şehrinin dağlarında mağâralar var kim içinde deryâ-misâl âdem gezse gâyib olur…

https://www.academia.edu/13928910/Evliy%C3A2_%C3%87elebi_Seyahatn%C3%A2mesi_-_9._Cilt

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet cilsal bodrum kalesi 5Kal‘a-i Bodurine: Kahkahâ-vâr bir kal-a-i üstüvârdır. İçinde Ayasuluk ve Kuşadası şehirlerinin çobanları sâkin olurlar. Abâdân imâret yokdur ammâ cânib-i erba-asında Ayasuluğ’un nâhiye kurâlarının her biri kasaba-misâl kurâlardır…”(s-122) 

Eğer transkripsiyon hatası yoksa, Evliya Çelebi; bodurum, bodurine, bodrine kelimelerini aynı anlamda, ‘harabe’ manasında kullanmış gözüküyor. Bunda herhangi bir çelişki  ya da tutarsızlık var sanılmasın; o günün Türkçesi böyledir. Bu güne kadar Hoca’nın bu tezini yanlışlayacak başka bir tez de henüz ortaya çıkmamıştır. Dolayısıyla, “Antik Halikarnassos üzerinde kurulu olan bugünkü Bodrum şehri, Bodrum ismini günümüze kadar koruyan tek yer olma özelliğine sahiptir.” diyen Prof. Tuncer Baykara’nın, Bodrum’un ismi konusundaki yaklaşımı çok mantıklı durmaktadır. 

Bu arada, harabe, çukur, ören  yerlere ‘bodurum’ dendiğini destekleyecek başka bir kanıtı da ben ekleyim:

Cristoforo Buondelmonti; Floransa’daki İtalyan Santa Maria Oltraarno rahiplerindendir. 1412 yılında Grekçe öğrenmek için sekiz yıllığına Rodos’a atanır. Ege adalarını ve Yunanistan kıyılarını gezer. Gezdiği yerlere ait notlar tutar, haritalar çizer. Kos Adası’nda  tuttuğu notlarında şunları yazar: “Şehrin dışında bir gölün kıyısında ve bir miktar kuzeye doğru, tıp alanında tanınan Hippocrates’in geçmişte yaşadığı yer bulunmakta. Ve bunun hemen yanında da kışın yükselen ve hatta taşan ancak yazın kuruyan Lambi olarak adlandırılan bir kaynak ve göl yer almakta. Lambi; şehrin kuzeybatısında yer alan bir alan olup günümüzde Yeni Halikarnas olarak adlandırılmaktadır ve toprağın oluşturduğu çukur sonucunda bataklık bir bölgedir.”

http://www.istankoy.org/documents/119.html

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet cilsal bodrum kalesi 6bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet cilsal bodrum kalesi 7http://www.bl.uk/catalogues/illuminatedmanuscripts/ILLUMIN.ASP?Size=mid&IllID=7177 (Resim: The British Library)

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet cilsal bodrum kalesi 8Mausoleum, bilindiği gibi M.Ö 353-350 yılları arasında yapılmış; M.S 12-15’nci yüzyıllarındaki depremlerle de yıkılmıştır. Bu depremlerin Akdeniz’de milyonlarca insanın ölümüne yol açtığı, kentleri su altında bıraktığı acı bir gerçektir. Antik Halikarnas kenti de bunlardan biridir; kentin yüzyıllar boyu sulak alan(yukarda Lambi diye aktarılan) olarak kalması çok muhtemeldir. Nitekim yukardaki belgeye göre 1420 lerde yapılan gözlem, bölgenin kısmen bataklık kısmen kuru olduğu yönünde yorumlanabilir. (Resim: arkeolojik illustrasyon)

Elimizde Prof. Tuncer Baykara’yı destekleyecek ne tür Osmanlı resmi belgeleri mevcuttur ve bu tezin en zayıf noktası neresidir?

Devam edecek… MEHMET ÇİLSAL

 

bodrum kalesi KAL’A-İ BODURUM ve RODOS HAÇLI (HOSPİTALLER) ŞÖVALYELERİ… mehmet tosun banner 1
Okumaya devam et
Sponsorlu
Yorum yapmak için tıklayın

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BODRUM HABERLERİ

ALİ İHSAN TEKİN YALIKAVAK S.K.’DAKİ GÖREVİNDEN AYRILDI…

Yayınlanan

açık

Tarafından

alİ İhsan tekİn ALİ İHSAN TEKİN YALIKAVAK S.K.’DAKİ GÖREVİNDEN AYRILDI… yal  kavakspor ali ihsan tekin
  • alİ İhsan tekİn ALİ İHSAN TEKİN YALIKAVAK S.K.’DAKİ GÖREVİNDEN AYRILDI… mehmet tosun banner 2
  • alİ İhsan tekİn ALİ İHSAN TEKİN YALIKAVAK S.K.’DAKİ GÖREVİNDEN AYRILDI… Hakan Durna SM Con 05

Yalıkavakspor Hentbol Takımının teknik sorumlusu Ali İhsan Tekin sosyal medya hesabından bir açıklama yaparak görevini bıraktığını açıkladı. 

Bugün itibarıyla Yalıkavak Spor Kulübünden ayrılmış bulunmaktayım diye başlayan görevden ayrılma mesajı şöyle;

“Uzun vade de yaptığımız planlarda ortak noktada buluşamamız ve takımın ligde kalması garanti olması sebebi ile ekonomik anlamda takımı daha fazla yormamak için ligin bitimine 4 hafta kala ayrıldım. Burada bana destek olan sporcu, yönetici ve teknik ekip arkadaşlarıma çok teşekkür ederim. Allah yolunuzu açık etsin.”

alİ İhsan tekİn ALİ İHSAN TEKİN YALIKAVAK S.K.’DAKİ GÖREVİNDEN AYRILDI… mehmet tosun banner 1
Okumaya devam et

BODRUM HABERLERİ

KAYNAR: TURGUTREİS’TE YILLARDIR FOSSEPTİĞİ DENİZE BIRAKIYORLAR…

Yayınlanan

açık

Tarafından

halil ibrahim kaynar KAYNAR: TURGUTREİS’TE YILLARDIR FOSSEPTİĞİ DENİZE BIRAKIYORLAR… kaynar konser5
  • halil ibrahim kaynar KAYNAR: TURGUTREİS’TE YILLARDIR FOSSEPTİĞİ DENİZE BIRAKIYORLAR… mehmet tosun banner 2
  • halil ibrahim kaynar KAYNAR: TURGUTREİS’TE YILLARDIR FOSSEPTİĞİ DENİZE BIRAKIYORLAR… Hakan Durna SM Con 05

Deniz kirlenirse kim gelir buraya!

Demokrat Parti (DP) Bodrum Belediye Başkan adayı Halil İbrahim Kaynar, Turgutreis’te düzenlenen konserde konuştu. Turgutreis’in alt yapı eksikliğine dikkat çeken Kaynar, işe Turgutreis’te başlayacağını bir kere daha tekrar etti.

halil ibrahim kaynar KAYNAR: TURGUTREİS’TE YILLARDIR FOSSEPTİĞİ DENİZE BIRAKIYORLAR… kaynar konser6

Yıllardır fosseptiği denize döküyorlar…

DP Bodrum Belediye Başkan adayı Halil İbrahim Kaynar Turgutreis’te düzenlenen açık hava etkinliğine katıldı. Etkinlikte Can&Aylin grubu bir konser verdi. Meydanı dolduran yüzlerce Turgutreisli çalan parçalara eşlik etti, bol bol dans etti. Etkinlikte konuşan Halil İbrahim Kaynar Turgutreis’in alt yapı eksikliğine dikkat çekerek; “Her gittiğim yerde söylüyorum, burada bir kez daha ısrarla tekrar ediyorum; Bodrum’un en sorunlu beldesi Turgutreis. Burada çok ciddi alt yapı sorunları var. Sokaklara akan pis suların içinde çocuklarımız oynuyor. Vatandaşlarımız büyük sıkıntı çekiyor. Yıllardır Turgutreis’in fosseptiği çökme yapılıp biraz dinlendikten sonra arıtılmadan denize bırakılıyor. Yazık günah değil mi? Deniz kirlenirse kim gelir buraya? Deniz sadece Turgutreis’te kirlenmiyor ki! Buradan bu atıklar Gümüşlük’e, Yalıkavak’a gitmiyor mu? Çok acilen Turgutreis’te alt yapıyı çözmeliyiz. O yüzden işe Turgutreis’ten başlayacağım” dedi.

DP Bodrum Belediye Başkan adayı Halil İbrahim Kaynar daha sonra Can&Aylin ikilisinin şarkılarına eşlik etti, vatandaşlarla birlikte güzel bir gece geçirdi.

halil ibrahim kaynar KAYNAR: TURGUTREİS’TE YILLARDIR FOSSEPTİĞİ DENİZE BIRAKIYORLAR… kaynar konser3

halil ibrahim kaynar KAYNAR: TURGUTREİS’TE YILLARDIR FOSSEPTİĞİ DENİZE BIRAKIYORLAR… mehmet tosun banner 1
Okumaya devam et

ASAYİŞ

KONACIK’TA ÇIKAN YANGIN’DA MADDİ HASAR MEYDANA GELDİ…

Yayınlanan

açık

Tarafından

konacikta yangin KONACIK’TA ÇIKAN YANGIN’DA MADDİ HASAR MEYDANA GELDİ… konacik yangin 2
  • konacikta yangin KONACIK’TA ÇIKAN YANGIN’DA MADDİ HASAR MEYDANA GELDİ… mehmet tosun banner 2
  • konacikta yangin KONACIK’TA ÇIKAN YANGIN’DA MADDİ HASAR MEYDANA GELDİ… Hakan Durna SM Con 05

Bodrum Konacık Mahallesinde meydana gelen yangın söndürülürken, personel lojmanı olarak kullanılan binada büyük çapta maddi hasar meydana geldi. 

konacikta yangin KONACIK’TA ÇIKAN YANGIN’DA MADDİ HASAR MEYDANA GELDİ… konacik yangin 1Bugün öğle saatlerinde Konacık Mahallesi, Alparslan Türkeş Bulvarı üzerinde faaliyet gösteren bir işletmenin personel lojmanında henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Yangının büyümesi ile dumanları fark eden çevredeki vatandaşlar, itfaiye ekiplerinden yardım istedi.

Bölgeye Bodrum İtfaiye Grup Amirliği ekipleri ile polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekipleri söndürme çalışması yaptığı sırada polis ve 112 Acil Sağlık ekipleri de yaşanabilecek herhangi bir olumsuz duruma karşı hazır bekledi. İtfaiye ekipleri, yaptığı yoğun müdahale sonrasında yangın söndürerek soğutma çalışması yaptı. Polis ve itfaiye yangının çıkış nedeni ile ilgili inceleme yaparken lojmanda büyük çapta maddi hasar meydana geldi.

konacikta yangin KONACIK’TA ÇIKAN YANGIN’DA MADDİ HASAR MEYDANA GELDİ… konacik yangin 3

konacikta yangin KONACIK’TA ÇIKAN YANGIN’DA MADDİ HASAR MEYDANA GELDİ… mehmet tosun banner 1
Okumaya devam et

Son Haberler