Bizimle iletişime geçin

BODRUM HABERLERİ

Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″

Yayınlanan

açık

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 8

ASPAT / (Kültürel Varlıklar İhaneti -3)

“Bodrum’un;  kültür, tabiat, miras ve kıymet  bilmez, hukuk tanımaz şürekanın pençesinden kurtulması  dileğiyle…”

Yahudiler, Aspat’a nereden, nasıl, ne zaman gelmişti?

Yunan Tarihçi Makrypoulias Christos,  Küçük Asya’daki ilk Yahudilerin varlığını Makedon Kralı Antiokhos III’e bağlar. Yazdıklarına göre; İskender’in ölümüyle birlikte imparatorluk generaller arasında bölünür. Bunlardan Seleukos (MÖ 312), Babil’de çok güçlü bir devlet kurar. Bu devlet Balkanlardan Hindistan’a kadar genişleyip yükselişe geçer. Yahudilerin Anadolu ile tanışmaları işte bu yükselme döneminde olur.

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 6(Resim1: Makedon-Grek Kralı İskender; mozaik)

Seleikos sonrası hükümdarlarından Antiokhos III(MÖ 223), Küçük Asya’daki 60 dan fazla şehir ve kasabaya önemli miktarda Yahudi yerleştirir. Bunlardan  tüccar ve usta olanlar bilhassa Küçük Asya’nın batı ve orta kesimlerine iskan edilir. Hıristiyanlık ve Musevilik geriliminin devam ettiği bu yıllarda, Grek ahali bu insanları şehirlerinde istemez; bu yüzden Yahudiler için ayrı mahalleler kurulur. Küçük Asya’yı yurt edinen Yahudiler, Helenistik dönemde daha da güçlenir. Zamanla Helen adlar alıp Elenice konuşmaya başlarlar. Yerelleşen(asimile olan) bu Yahudiler ‘Rabbaniler’ adını alır.

Yahudi nüfusun güneyden kuzeye göçü, ilerleyen yüzyıllarda da devam eder. Akdeniz ve Küçük Asya, tüm Ortaçağ(MS 400-1400) boyunca ciddi miktarda Yahudi nüfus barındırır hale gelir. Bunu sebebi ise kutsal topraklarda Emeviler, Abbasiler, Fatımiler gibi Arap-İslam devletlerinin güçlenmesi ve Yahudi, Ermeni vb. halklarını sürekli  Küçük Asya’ya doğru sürmesidir. Sonradan gelen ve genellikle büyük şehirlere yerleşmeyi tercih eden bu göçmen Yahudiler, kendilerine ‘Karaites’ dese de;  Bizans ahalisi, Rabbani-Karaites ayırımı yapmaz. (1*)

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 7aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 8(Resim 2 ve 3: Mülteci Yahudiler; temsili illustration)

1071 Malazgirt Savaşı sonrası Küçük Asya’ya Türk akınları başlar. Türk boylarından güneybatı istikametine göçenler, yurt edindikleri Antalya, Muğla, Aydın bölgesinde denizciliği öğrenir. Bu süreç beylik devletleri kurmaya kadar gidecektir. Böylece, Küçük Asya’ya yeni bir kavim daha eklenmiş olacaktır…

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 9(Resim 4: Zenaatkar Yahudi; temsili illustration)

Ancak, 1200’lerde Anadolu halkları ve Bizans İmparatorluğu için bu kez başka bir tehlike belirir. Fil, kule, ateşli silah ve yüzbinlerce askerden oluşan Moğol Ordusu, doğudan batıya doğru talan yapa yapa, akın akın ilerlemektedir. Yağmacı Moğol Ordusu öylesine acımasız, gaddar, hunhardır ki daha kendisi gelmeden, yüzlerce km. öteden korkusu gelir. Arap ve Anadolu topraklarını kasıp kavururlar…  (Resim 5: Türkler Anadolu’da; temsili illustration)

Bu arada, Haçlı savaşları hala devam etmektedir. Ortadoğu kan gölü gibidir…

Bu gelişmeler, Ortadoğu ve Güney Asya’nın son kalan Yahudilerinin de Akdeniz ve Batı Anadolu’ya göçmesine sebep olur.

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 10(Resim 5: Türkler; temsili illustrasyon)

Aspat ve Türkler…

Aspat Yahudileri, kendilerine ‘Çıfıt’ diyen Türklerle Menteşeoğulları(13.yy) döneminde tanışmıştı. Bölgeye 1390’daki Yıldırım Beyazıd istilasıyla birlikte Osmanlı Türkleri hakimdi. Strobilos’un zirvesindeki gözetleme ve düşmandan saklanmaya yarayan kalenin adı, artık Çıfıt Kalesi’ ydi.

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 11(Resim 6: Türkler; minyatür)

Türkler, sadece Aspat-Termera yamaçlarında  kale, ev, sarnıç, hisar, sur  gibi yapılarda yaşayan Rum, Yahudi, Venediklilerden ‘baş vergisi’ toplayan egemen devlet idarecileri değildi; aynı zamanda bu kadim insanlara komşu gelmiş kavimdi.

15’nci yüzyılın başları; Bizans Devleti, Grek topraklarının tiran devletleri, Haçlılar Birliği, Beylik Türk Devletleri, Latinler dünyası dahil tüm Anadolu’nun kaos yıllarıydı. Herbirinin derdi başından aşkındı.  Tüm bunlar yetmezmiş gibi, hepsinin istikbalini  etkileyecek 2’nci bir Moğol istilası daha belirmişti. Osmanlı’yı Ankara Savaşı’nda yenen Timur, Anadolu’yu dizayn ediyordu.

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 12(Resim 7: Aspat-Çıfıt Kalesi; temsili illustration)

İşte tam bu yıllarda, harabe Halikarnas’a birileri gelmişti. Katalan, Alman ve Frenklerden müteşekkil Rodos Şövalyeleri, Zephyra’daki kalıntıların üstüne kale yapmaya başlamıştı. Yüzlerce sene sessizliğe gömülmüş Karya’nın başkentinden kazma kürek, insan ve köpek sesleri yükseliyordu.

Leleg-Halikarnas Yarımadası’nın  nüfusu nispeten çeşitlenmişti böylece.

Ancak, 1403 senesi berbat bir seneydi…

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 1(Resim 8: Rodos Şövalyeleri; temsili illustrasyon)

Aspat’lılar, o sene Moğol Ordusu’nun yazbaşında Balad’ta(Palatia) orduğah kurduğunu, kafileler halinde sağı solu yağmalağını, hatta az ötedeki Leros’tan gemiler dolusu insan ve esir götürdüklerini duymuş; en kuytu yerlerde gruplar halinde aylarca saklanmış ve Timur  ordusunun defolup gitmesini korku içinde bekleyip durmuştu muhtemelen.

Zephyra’da kale inşa eden Rodos Şövalyeleri, Moğolları İzmir’den tanıyordu. Aksak Timur, Smyrna(İzmir) St. Pierre(Petri-Peter) Kalesi’nde onlara öyle bir katliam yapmıştı ki; dinlemesi bile kan dondurucuydu. Moğol Ordusu’nun Balad’ta(Palatia) ordugah kurduğunu bildikleri için gece gündüz tetikteydiler. Leros yağması herkesin dilindeydi. 12 Adaların (Dodecanese) son yüzyıl boyunca yanyana yaşayan Ortodoks Rum Papazları da, Katolik Hospitaller Rahipleri de dayanışma için dua edip duruyordu hiç kuşkusuz.

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 2(Resim 9: Moğol Ordusu Balad’ta; temsili illustrasyon)

Timur Ordusu’nun bölgeyi terketmesinin ardından bölgenin kaderi değişmeye başlamıştı. Sadece deniz yolları değil, Karaova-Milas-Beçin ile köyleri birbirine bağlayan kara yolları da nispeten  hareketlenmişti.

Aspat, bir liman şehri olması nedeniyle Yarımada’nın diğer yerlerine nazaran daha şen, daha hareketliydi. Az öteye bir fersahlık (3 deniz mili) mesafedeki harabe Halikarnas’a kale inşa eden bir nüfusun gelmiş olması, herhalde en çok Aspat’ın Tüccar Yahudileri(Çıfıt) ile Venediklileri mutlu etmiş olsa gerekti.

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 3(Resim 10: Aspat’ta gündelik hayat; temsili mozaik)

Leleg-Halikarnas Yarımadası, Rodos Şövalyeleri’nin inşa ettiği St. Pierre(Aziz Petrus)  Kalesi ve yakın çevresi hariç, tamamen Osmanlı’nın hakimiyetindeydi. Türkler, bu Haçlı Kalesi’ne ve yanındaki limana “Bodrum” diyordu. Güçlenip büyüyen Osmanlı Devleti, Rodos Şövalyelerini topraklarında istemiyordu; sürekli işgal planı ve hazırlıkları içindeydi.

aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 4aspat Mehmet Çilsal Yazdı…”KÜLTÜREL VARLIKLAR İHANETİ-3″ aspat yazi 5(Resim 11-12: Kıbrıs+Hospitaller Ordusu’nun Aspat Baskını; temsili illustrasyon)

1472 senesinde, beklenmedik bir musibet daha zuhur etti bölgede.  Venedikli tarihçi Domenico Maligiero’nun yazdıklarına göre, St. Jean Şövalyeleri ile Kıbrıs Krallığına ait gemilerden oluşan büyük bir Donanma, Aspat limanına çıkarma yaptı; 400 kadar haneyi yakıp yıktı ve sağ kalan ahaliyi Türk, Rum, Yahudi demeden esir aldı. Üstelik bu haydutluğa büyük bir ihtimalle Rodos yedeği olan St. Peter Kalesi rahip ve savaşçıları bizzat aracılık etti.  (2*)

Aspat, çok büyük bir ihtimalle, bu vakıadan sonra uzun bir süre bomboş kalmıştı. Artık bölgede Yahudiler yoksa da geride yadigar bıraktıkları adları kalmıştı; Çıfıt Kalesi

Aspat felaketinden tam 8 sene sonra (1480), Akdeniz’deki  çıban başı Hospitaller Şövalyeleri’nin işini bitirmek maksadıyla Osmanlı Donanması nihayet bölgeye geldi, ancak Rodos kuşatması başarısız olunca geri döndü.

(1*) Kaynak: Makrypoulias Christos- Çeviri: Velentzas Georgios Referans için: Makrypoulia Christos, “Küçük Asya’da Yahudiler (Bizans)”, Helenik Dünya Ansiklopedisi, Küçük Asya: <http://www.ehw.gr/l.aspx?id=7872

https://docplayer.gr/31853981-Perilipsi-hronologisi-geografikos-entopismos-asia-minor-idryma-meizonos-ellinismoy-1-historical-background.html

(2*)Bkz-Şakir Çakmak: MENTEŞE BEYLİĞİ VE OSMANLI DÖNEMLERİNDE STROBİLOS https://www.academia.edu/6904720/Sakir_Cakmak-_Strobilos

Yazı dizimizin 4’ncü bölümü Piri Reis, Evliya Çelebi ve Charles Thomas Newton kayıtlarında Aspat ile devam edecek…

Mehmet Çilsal

Okumaya devam et
Sponsorlu
Yorum yapmak için tıklayın

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BODRUM HABERLERİ

YALIKAVAKSPOR LİGİ YENİLGİYLE TAMAMLADI…

Yayınlanan

açık

Tarafından

yalıkavkspor YALIKAVAKSPOR LİGİ YENİLGİYLE TAMAMLADI&#8230; DSC 0003

Yalıkavakspor Kulübü Kadın Hentbol Takımı evinde oynadığı son maçta İzmir Büyükşehir Belediyesi Gençlik Spor Kulübü’ne 34-43 mağlup oldu. 

Gümbet Binnaz Karakaya Kapalı Spor Salonu’nda oynanan Türkiye Hentbol Federasyonu Kadınlar Süper Lig maçında oyunun başından sonuna kontrolünü elinde tutan İzmir ekibi, ilk yarıyı da 16-24 önde bitirdi.

yalıkavkspor YALIKAVAKSPOR LİGİ YENİLGİYLE TAMAMLADI&#8230; DSC 0008İkinci devrede de üstün bir oyun oynayan İzmir ekibi, maçı 34-43 kazandı. Maçta en çok gol kaydeden isim ise 9 golle İzmir Büyükşehir Belediyesi Gençlik Spor Kulübü’nden Sibel Kıcıroğlu oldu.  Yalıkavak, bir sonraki maçını 27 Nisan Cumartesi Ardeşen Gençlik ve Spor Kulübü ile deplasmanda oynayacak.

yalıkavkspor YALIKAVAKSPOR LİGİ YENİLGİYLE TAMAMLADI&#8230; DSC 0005

Okumaya devam et

ASAYİŞ

ARACIYLA 150 METRE SÜRÜKLENDİ…

Yayınlanan

açık

Tarafından

bodrum kaza ARACIYLA 150 METRE SÜRÜKLENDİ&#8230; bodrum kaza

Bodrum’da devrilen hafif ticari araç yaklaşık 150 metre sürüklendi. Sürücü kazayı hafif sıyrıklarla atlattı. 

Kaza, gece saatlerinde İslamhaneleri Mahallesi’nde yaşandı. Turgutreis istikametinden Bodrum’a seyir halinde olan 48 BM 149 plakalı hafif ticari araç, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu orta refüje çıktı.

Refüje çıkan araç devrilip yaklaşık 150 metre sürüklendi. Kazanın ihbar edilmesi üzerine bölgeye polis ve 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Hafif sıyrıklarla kazadan kurtulan sürücünün ilk kontrolleri kaza mahallinde yapıldı. Sürücünün hastaneye gitmeyi reddettiği bildirildi.

Okumaya devam et

BODRUM HABERLERİ

BODRUMSPOR, AMED SPORTİF’TEN 3 PUANI 3 GOLLE ALDI…

Yayınlanan

açık

Tarafından

bodrumspor BODRUMSPOR, AMED SPORTİF&#8217;TEN 3 PUANI 3 GOLLE ALDI&#8230; bodrumspor amed sportif 3

2. Lig beyaz gurupta mücadele eden B.B Bodrumspor, deplasmanda 3-0 yenildiği Amed sportif’i, kendi sahasında aynı skorla, 3-0 mağlup etti.

Karşılaşmanın 4. Dakikasında Bodrumsporlu Ozan pasını gole çeviren Şaban’nın vuruşu ofsayt olarak değerlendirildi. Karşılaşma doksan dakika boyunca karşılıklı ataklar ile oynanırken genelde oyuna hakim olan taraf ev sahibi Bodrumspor oldu. Özellikle karşılaşmanın sonlarına doğru Bodrumsporlu oyuncuların yaptıkları ataklar göz doldururken 62 ve 88 inci dakikalarda iki gol atan taraf ev Sahibi takım oldu. Karşılaşmayı Bodrum Kaymakamı Bekir Yılmaz, Belediye Başkanı Ahmet Aras’ta izleyenler arasında yer aldılar.

bodrumspor BODRUMSPOR, AMED SPORTİF&#8217;TEN 3 PUANI 3 GOLLE ALDI&#8230; bodrumspor amed sportif 6Karşılaşmanın özellikle ilk 15 dakikası ve ikinci devrenin ilk 10 dakikası sert oynanan karşılaşmada, hakem Yalçın Taşkınfırat uyarılarıyla oyun normalleşti. Bodrumspor aldığı 3 puanla ligde 46 puanla 8.sırada bulunuyor.

bodrumspor BODRUMSPOR, AMED SPORTİF&#8217;TEN 3 PUANI 3 GOLLE ALDI&#8230; bodrumspor amed sportif 5Stad          : Bodrum İlçe Şehir Stadı
Hakemler : Yalçın Taşkınfırat **, Mücahit Değermenci **, Berkay Daban **

B.B Bodrumspor:
Sadrettin Fırat **, Erkan **, Muhammet **, Şaban Yılmaz ****, Emrecan ***(dk 58 Cem ****), Orhan ***, İzzet ***, Mustafa ** (dk 83 Celal **) ,Seyit Ahmet *** ( dk 74 Özgür **), Ozan **, Özgür **

Amed Sportif:
Mehmet Salih ***, Ercan **, Muhlis** ( dk 70 Hasan **), Gökhan**, Muhammed Burak ** (dk 85 Ali Gaffar *), Mehmet Erkut **( dk 45 erat **), Oğuz **, Berat **, İlyas**, Bünyamin **

bodrumspor BODRUMSPOR, AMED SPORTİF&#8217;TEN 3 PUANI 3 GOLLE ALDI&#8230; bodrumspor amed sportif 4Sarı Kartlar:

B.B Bodrumspor : Erkan, Ozan,

Amed Sportif      : Gökan, Bünyamin

Goller                   : B.B Bodrumspor Dk 47 Şaban, Dk 62, 88 Cem

bodrumspor BODRUMSPOR, AMED SPORTİF&#8217;TEN 3 PUANI 3 GOLLE ALDI&#8230; bodrumspor amed sportif 2Karşılaşmanın önemli pozisyonları şöyle:

Dakika 4: Bodrum sporun sol kanattan geliştirdiği atakta 48 numarayla Ozan sol ceza sahası içerisinde kaleci ile karşı karşıya kaldı vuruşunu yapmak yerine pasını Şaban Yılmaz’a verdi. Genişyürek’in vuruşunu hakem ofsayt olarak değerlendirdi.

Dakika 9: Amedspor’un sağ kanattan geliştirdiği atakta ceza sahası önünde faul oldu. Faul vuruşunu 18 numaralı Gökhan yaptı. Gökhan’ın vuruşunu kaleci Sadrettin Fırat yumruklayarak kurtardı.

Dakika 39: dakika da sol kanattan yaptığı atakla topla ceza sahası dışında buluşan Emre Can ceza sahası dışından yaptığı güzel vuruşu Ahmet kalecisi Mehmet Salih Demircan kurtardı.

bodrumspor BODRUMSPOR, AMED SPORTİF&#8217;TEN 3 PUANI 3 GOLLE ALDI&#8230; bodrumspor amed sportifDakika 47: Bodrumspor atağında Amed sporif ceza sahası içerisinde oluşan karambol de topla buluşan Şaban’ın vuruşu Bodrum spora gol getirdi.

Dakika 54: Bodrumsporun sağ kanattan yaptığı atakta Orhan ile Emrecan’ın paslaşması sonucunda topla buluşan Emrecan’nın şutunu kaleci altı pas içerisinden kurtardı.
Dakika 62: Bodrumspor un yaptığı atakta Cem ile Şaban birlikte paslaşarak ceza sahasına taşıdıkları topla buluşan Cem in vuruşu Bodrum spora 2. golü getirdi.

Dakika 73: Amed sportif yaptığı atakta ceza vuruşundan kazandı. Ceza vuruşunu Gökhan’ın sert şutunu Bodrumspor kalecisi kurtardı.

Dakika 85: Bodrumspor atağında ceza yayının önünde topla buluşan Orhan’ın çok sert vuruşu kale direğine çarparak auta çıktı.
Dakika 88: Bodrumspor sol kanattan yaptığı atakta Orhan Aktaş top ile korner çizgisine doğru ilerledi. Orhan’ın yaptığı vuruşla buluşan Cem in oluşan karambolde yaptığı güzel vuruşu Bodrumspor’a 3. golü getirdi.

Okumaya devam et

Son Haberler